Tussen twee stoelen: een boek
1 maart 2014 – 7 september 2014

Al zo’n tweeduizend jaar belichaamt het boek een reeks waarden en voorstellingen van de wereld.

Toen in de 1e eeuw n.C. in Rome de codex verscheen, was dat meteen een ware revolutie. Vanaf dan zou de boekrol geleidelijk aan in onbruik raken.

De wereld is één groot boek, zei de mystieke filosoof Ibn Arabi in de 12e eeuw. In diezelfde 12e eeuw begon men in het Westen boeken in te delen in hoofdstukken, volgens een logische volgorde. Los van de inhoud, de teksten en de beelden is een boek ook een stoffelijk object, met een heel eigen vorm. Wellicht is zijn succes door de tijden heen vooral te danken aan zijn materiële vorm. Het boek is ontstaan uit het vouw-principe, waardoor het recht kan staan en vlot geopend en gesloten kan worden. De vouw deelt het boek op in stukken, maar zonder dat die stukken van elkaar zijn gescheiden: er is sprake van zowel onderscheid als samenhang, recto en verso, binnenkant en buitenkant, pagina’s die elkaar aankijken, verenigd in hetzelfde boek. Anders gezegd, een boek zorgt voor continuïteit in de onderbreking en onderbreking in de continuïteit.

Hoewel de elektronica nu alomtegenwoordig is en het beeldscherm de grote concurrent van de papieren drager is geworden, blijft het boek tegen alle verwachtingen in dapper weerstand bieden. Een boek is dan ook iets bijzonders. Het is het cultuurobject bij uitstek en prikkelt ook de tastzin. In onze gedachten en in ons gedrag creëert een boek een heel bijzondere band met de tijd, het lichaam, de waarheid en de heel aparte wereld die erin vervat zit. Daarin verschilt een boek meteen ook van een computer, die ons een eindeloze stroom van tijdelijke en dus altijd onvoltooide waarheden voorschotelt. Het boekenlichaam, bestaande uit een kaft, papier, lijm, inkt en naaigaren, zorgt voor een fysieke, intieme band die geen enkel elektronisch object kan creëren. Een boek verslinden is dan ook een heel treffende metafoor. Er bestaan trouwens tal van uitdrukkingen waarin het woord boek’ voorkomt. Geen wonder dus dat in de loop der tijd tal van kunstenaars geboeid zijn geraakt door boeken en hun fysieke voorkomen. Naargelang hun inspiratie hebben ze de vorm ervan naar hun hand gezet.

Het boek in samenspel met de stoel
Ook de stoel staat bol van de symboliek, sinds de mens een sedentair leven is gaan leiden. Historisch gezien roept de stoel het idee van gezag op, en wel sinds hij in de oudheid is uitgegroeid tot een troon. Die materiële en symbolische hiërarchie vind je ook terug in het openbare en huiselijke leven, waar fauteuils, stoelen, banken en taboeretten de rang van hun gebruikers aanduiden. Net als bij boeken is er ook hier geen gebrek aan uitdrukkingen, met name over de nauwe band tussen stoel, menselijk lichaam en culturele context. Zowel de stoel als het boek speelt een belangrijke rol bij menselijke contacten, of, zoals men dat bij de Boghossian Stichting graag zegt, in de dialoog tussen mensen. Deze tentoonstelling omvat zo’n tweehonderd boeken en stoelen ontworpen door kunstenaars uit verschillende culturen. Ze wil de bezoeker doen nadenken over de symbolische lading van die objecten. Maar kun je eigenlijk wel boeken tentoonstellen die de bezoeker niet kan lezen, of stoelen waarop hij niet even kan gaan zitten ? Een stoel is altijd bezeten, zei de surrealistische dichter Achille Chavée Vandaar dat de bezoeker hier wordt uitgenodigd tot een interactieve verkenning, waarbij hij zowel kan lezen als even verpozen.

De in de Villa Empain tentoongestelde objecten-kunstwerken zijn nu eens ernstig en ontroerend, dan weer grappig en verrassend. Samen vormen ze een ongemeen boeiend geheel. Tussen twee stoelen heb je hier altijd een boek, een link, verwondering, een uitnodiging tot dialoog.

De meeste voorwerpen te zien op deze tentoonstelling komen uit een Belgische privécollectie. Die collectie vormt als het ware een levend lichaam, een bewegende wereld waar de verbeelding in alle vrijheid naar alle richtingen kan uitwaaieren.

Informatie

De tentoonstelling kan elke dag worden bezocht van 10 tot 18.30 uur, behalve op maandag.

Rondleidingen in het Nederlands, Frans of Engels voor groepen van maximum 15 personen.
Reservering via e-mail :
info@boghossianfoundation.be of
marc@boghossianfoundation.be

Bijkomende info is te verkrijgen bij de coördinators van de tentoonstelling :

Diane Hennebert
Directrice van de Stichting
diane@boghossianfoundation.be

Christophe Dosogne
Artistiek adviseur van de Stichting
christophe@boghossianfoundation.be

BOGHOSSIANSTICHTING – VILLA EMPAIN
Centrum voor kunst en dialoog tussen de oosterse en westerse cultuur
Franklin Rooseveltlaan 67
1050 Brussel

Email: info@boghossianfoundation.be
Tel: +32 (0)2 627 52 30

Lees meer

De kunstenaars van wie werk is geselecteerd

Karel Adamus (Tsjechische Republiek), Jordi Alcaraz (Spanje), Helena Almeida (Portugal), Anton Alvarez (Chili en Zweden), Noriko Ambe (Japan), Elodie Antoine (België), Mar Arza (Spanje), Christian Astuguevieille (Frankrijk), Maarten Baas (Nederland), Roger Ballen (Verenigde Staten en Zuid-Afrika), Juan Carlos Batista (Spanje), Gregor Beltzig (Duitsland), Mónica Bengoa (Chili), José Bento (Brazilië), Julien Berthier (Frankrijk), Andrea Bianconi (Italië), Jean Boghossian (Libanon), Bram Boo (België), Florian Borkenhagen (Duitsland), Etienne Bossut (Frankrijk), Mark Brazier-Jones (Nieuw-Zeeland en Verenigd Koninkrijk), Alfonso Brezmes (Spanje), Eyal Burstein (Israël), Benjamin Rollins Caldwell (Verenigde Staten), Jonathan Callan (Verenigd Koninkrijk), Fernando & Humberto Campana (Brazilië), Daniel Canogar (Spanje), Giuseppe Capitano (Italië), Charley Case (België), Noor Ali Chagani (Pakistan), Ka-Lai Chan (China en Nederland), Emilio Chapela Perez (Mexico), Gad Charny (Israël), Kyungwoo Chun (Zuid-Korea), Kim Chun Hwan (Zuid-Korea), Tobias Collier (Verenigd Koninkrijk), Christophe Coppens (België), Christopher Coppers (België), José Pédro Croft (Portugal), Jacob Dahlgren (Zweden), Baptiste Debombourg (Frankrijk), Muriel de Crayencour (België), Paul de Guzman (Canada), Francesco De Molfetta (Italië), Denmark (België), Boris Dennler (Zwitserland), Brian Dettmer (Verenigde Staten), Antonio Diaz Grande (Spanje), Lauren DiCioccio (Verenigde Staten), Tom Dixon (Verenigd Koninkrijk), Vincent Dubourg (Frankrijk), Stéphane Ducatteau (Frankrijk), EliKuka (Rusland), Sammy Engramer (Frankrijk), Ninar Esber (Libanon), Héctor Falcón (Mexico), mounir fatmi (Marokko), Flavio Favelli (Italië), Hans-Peter Feldmann (Duitsland), Jérôme Fortin (Canada), Farren Foote (Verenigde Staten), Maddalena Fragnito De Giorgio (Italië), Aurélien Froment (Frankrijk), FRP2 (Italië), Takaya Fujii (Japan), Julia Fullerton-Batten (Duitsland), Carlos Garaicoa (Cuba), Gelitin (Oostenrijk), Anthony Goicolea (Verenigde Staten), Geert Goiris (België), Matt Golden (Verenigd Koninkrijk), Máximo González (Argentinië), Luis González Palma (Guatemala), Yoeri Guépin (Nederland), Rune Guneriussen (Noorwegen), Tal Gur (Israël), Thomas Heatherwick (Verenigd Koninkrijk), Pepe Heykoop (Nederland), Hilal Sami Hilal (Brazilië), Eva Hjorth (Denemarken), Chourouk Hriech (Frankrijk en Marokko), Zhao Huasen (China), Richard Hutten (Nederland), Hisae Ikenaga (Japan en Mexico), Emilio Isgrò (Italië), J & PEG (Italië), Boukje Janssen (Nederland), Svein Fannar Johannson (IJsland), Michael Johansson (Zweden), Sean M. Johnson (Verenigde Staten), Kenneth Josephson (Verenigde Staten), Charles Kaisin (België), André Kertész (Verenigde Staten), Takehito Koganezawa (Japan), Dasha Krotova (Rusland), Anouk Kruithof (Nederland), Brig Laugier (Frankrijk), Soon Young Lee (Zuid-Korea en Frankrijk), Wonho Lee (Zuid-Korea), Jørgen Craig Lello & Tobias Arnell (Noorwegen), Isabelle Lenfant (België), Cécile Le Talec (Frankrijk), Arik Levy (Israël), Miller Levy & Olivier Liegent (Frankrijk), Tim Lewis (Verenigd Koninkrijk), Kai Linke (Duitsland), Jacques Lizène (België), Sharon Louden (Verenigde Staten), Chema Madoz (Spanje), Esko Männikkö (Finland), Alicia Martin (Spanje), Jeremy May (Verenigd Koninkrijk), Rebeca Menéndez (Spanje), Eugenio Merino (Spanje), Sabrina Mezzaqui (Italië), Mihael Milunovic (Servië), Aiko Miyanaga (Japan), David Moises (Oostenrijk), Linarejos Moreno (Spanje), Louise Nevelson (Verenigde Staten), Nurbossyn Oris (Kazachstan), Edgar Orlaineta (Mexico), Daniele Papuli (Italië), Lucien Pelen (Frankrijk), João Penalva (Portugal), Marta Maria Pérez Bravo (Cuba), Carmen Perrin (Bolivië en Zwitserland), Adrien Petrucci (Frankrijk), Stephane Plassier (Frankrijk), Ivan Puig (Mexico), Pol Quadens (België), Ilya Rabinovich (Israël en Nederland), Sandra Ramos (Cuba), Raw-Edges (Israël en Verenigd Koninkrijk), Pablo Reinoso (Argentinië), Téjo Remy (Nederland), Nadine Rennert (Duitsland), Pedro Reyes (Mexico), Marc Andre Robinson (Verenigde Staten), Andrei Roiter (Rusland), José Rufino (Brazilië), David Rücli (Zwitserland), Georgia Russell (Verenigd Koninkrijk), Karen Ryan (Verenigd Koninkrijk ), Doris Salcedo (Colombia), Ana Sánchez (Spanje), Amparo Sard (Spanje), Reiner Xaver Sedelmeier (Duitsland), Noah Sherwood (Canada), Chiharu Shiota (Japan), Slavs & Tatars (Verenigde Staten en Polen), Shirley Shor (Israël en Verenigde Staten), Dani Simon (Verenigde Staten), Jana Sterbak (Tsjechische Republiek en Canada), Tobias Sternberg (Zweden), Janna Syvänoja (Finland), Koji Takei (Japan), Yuken Teruya (Japan), Stéphane Thidet (Frankrijk), Nazif Topçuo?lu (Turkije), Jade Townsend (Verenigde Staten), Hiroko Tsuchida (Japan), Massimo Uberti (Italië), Jerry Uelsmann (Verenigde Staten), Carmela Uranga (Verenigde Staten en Frankrijk), Bob Verschueren (België), Jean-Luc Vilmouth (Frankrijk), Peter Weibel (Oostenrijk), Stefan Wewerka (Duitsland), Philip Wiegard (Duitsland), Sam Winston (Verenigd Koninkrijk), Julia Winter (Rusland en Nederland), John Wood & Paul Harrison (Verenigd Koninkrijk), Erwin Wurm (Oostenrijk), Tao Xue (China), Tokujin Yoshioka (Japan), Anna Zholud (Rusland), Sylvie Zijlmans (Nederland), Fiona Roberts (Australië).

Met de medewerking van

Galila Hollander-Barzilai, De Koninklijke Bibliotheek van België (Handschriften), D+T Project (Brussel), François de Coninck (Antwerpen en Brussel), Keitelman Gallery (Brussel), Bibart (Brussel), Massimo Minini (Brescia), Séphora Thomas (Brussel), Diana Wiegersma (Brussel).

Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt een rijkelijk geïllustreerde catalogus (200 pagina’s).

Aansluitend op de tentoonstelling vinden ook verschillende activiteiten plaats, zoals :

Lezingen-vertoningen van Sam Touzani en Zidani, geïnspireerd op teksten van Jean-Claude Grumberg, elke zondag om 11.30 uur;
Gesprek tussen dichter Adonis en Ninar Esber, 12 maart 2014, om 19 uur;
Vrij Weekend boek, workshop boeken-objecten maken voor kinderen en verkoop kunstenaarsboeken, georganiseerd door de vereniging Bibart, 29 en 30 maart 2014, van 10 tot 18.30 uur;
Stage tekstschrijven onder leiding van Rolland Westreich, voor 18-plussers, van 14 tot 18 april 2014, van 10 tot 13 uur;
Ontmoetingen en lezingen rond het thema boekenverbranding (deelnemers nog te bevestigen), 23 en 24 april 2014, om 19 uur;
Stage tekstschrijven onder leiding van Rolland Westreich, voor jongeren van 12 tot 18 jaar, van 18 tot 22 augustus 2014, van 10 tot 13 uur.