De waarde van Villa Empain als erfgoed

De Villa Empain geldt zonder meer als één van de pareltjes uit de moderne Belgische architectuur. Net daarom is het belangrijk de voornaamste kwaliteiten en kenmerken ervan te belichten die dank zij de restauratie in ere werden hersteld. Naast het prachtige trimwerk en het marmer dat in grote hoeveelheid aanwezig is in deze villa, dient onze aandacht ook in het bijzonder uit te gaan naar het smeedwerk en de manier waarop Michel Polak is omgegaan met het licht.

Al aan de buiteningang van de Villa Empain worden de treden van de drempel gedomineerd door het schitterende smeedwerk van de portiek, afstekend tegen de gevels van gepolijst graniet.

Deze portiek van met brons versierd smeedijzer is over de hele hoogte beglaasd en omvat een geometrisch ensemble van vergulde ruiten die boven op ander motieven zijn geplaatst. De twee deurvleugels, die eveneens over de hele hoogte zijn beglaasd, zijn voorzien van grote smeedijzeren vierkanten waarin parallelle en vergulde cirkelbogen de binnenhoeken versieren.

1

Binnen het huis herinnert de decoratie van de eerste hal, die van de volgende is afgescheiden door een tweede smeedijzeren en beglaasde portiek, aan die van de voordeur.

De tweede monumentale hal wordt verlicht door een lichtkoker en is met marmer bekleed. Hij geeft toegang tot de ontvangstvertrekken aan de achterzijde van de villa, en tot de verdieping.

Onder de zijtrap die naar de eerste verdieping leidt, bevindt zich een mooi smeedijzeren hek versierd met geometrische motieven die in brons worden hernomen onder de trapleuning en de reling van de galerij. Het gevoel van eenheid dat hierdoor ontstaat, benadrukt het streven naar een globaal architectonisch ontwerp.

Het smeedijzeren hek dat de centrale hal van de eresalon scheidt, trekt onwillekeurig de aandacht. Het bestaat uit verscheidene elementen, waaronder vier draaiende, twee per twee gelede klapdeuren bevestigd aan twee symmetrische smeedijzeren zuilen onder een bol. Hoewel de motieven van dit lange hek aan die van de twee eerste deuren van het huis herinneren, zijn de vier centrale deuren in het midden versierd met decoratieve elementen die nergens anders voorkomen: gestileerde bladeren en bloemen van gehamerd plaatijzer, gepolijst en verguld volgens het ritme van kronkelige stengels die op de plantenwereld zijn geïnspireerd. De verfijning van deze motieven en hun uitvoering vormen ongetwijfeld een van de grootste rijkdommen van de binnendecoratie van de villa.

9